کود سه بیست برای یونجه + زمان، مقدار و روش مصرف

کود سه بیست برای یونجه بیشتر یک کود کمکی و محرک رشد در ابتدای فصل و بعد از هر چین است، نه کود پایه اصلی. مقدار مصرف استاندارد آن به‌صورت محلول‌پاشی برگی ۳ تا ۵ کیلوگرم در هکتار در هر نوبت، و به‌صورت آبیاری و کودآبیاری ۱۰ تا ۱۵ کیلوگرم در هکتار است. بهترین زمان مصرف، ۷ تا ۱۰ روز پس از هر برداشت و وقتی ارتفاع رشد جدید به ۱۰ تا ۱۵ سانتی‌متر رسیده است.

نکته‌ای که خیلی از کشاورزان را غافلگیر می‌کند این است که یونجه خودش نیتروژن‌ساز است. یونجه یک لگوم است و با باکتری ریزوبیوم روی ریشه‌اش همزیستی دارد، پس بخش زیادی از نیتروژن مورد نیازش را از هوا تثبیت می‌کند. به همین دلیل نیتروژن کود ۲۰-۲۰-۲۰ برای یونجه نقش شارژ سریع دارد نه تغذیه اصلی، و مصرف زیاد آن حتی می‌تواند فعالیت گره‌های ریشه را کم کند. با اینکه قیمت کود سه بیست نسبت به کودهای اختصاصی پایین‌تر است و همین موضوع باعث می‌شود کشاورز راحت‌تر سراغش برود، تصمیم درست این است که آن را در نوبت‌های کم و هدفمند مصرف کنید و تغذیه پایه یونجه را به فسفر، پتاسیم و گوگرد بسپارید.

نقش هر عنصر کود ۲۰ ۲۰ ۲۰ در یونجه

در کود ۲۰-۲۰-۲۰ برای یونجه، فسفر و پتاسیم ارزش واقعی را می‌سازند و نیتروژن نقش کمکی دارد. فسفر مسئول توسعه ریشه و طوقه است و در یونجه، طوقه قوی همان چیزی است کهسئول توسعه ریشه و طوقه است و در یونجه، طوقه قوی همان چیزی است کهرفته باشد، بعد از هر برداشت سریع‌تر و با ساقه‌های بیشتری برمی‌گردد.

پتاسیم دومین عنصر پرمصرف یونجه بعد از نیتروژن است و مستقیم روی مقاومت گیاه به سرما، خشکی و بیماری اثر می‌گذارد. هر تن یونجه خشک که از مزرعه خارج می‌کنید، حدود ۲۰ تا ۲۵ کیلوگرم پتاسیم خالص با خودش می‌برد. با یک محاسبه ساده، مزرعه‌ای که سالانه ۱۲ تن در هکتار علوفه خشک می‌دهد، حدود ۲۵۰ کیلوگرم پتاسیم خالص از خاک برداشت می‌کند و روشن است که ۱۵ کیلوگرم کود سه بیست این مقدار را جبران نمی‌کند.

نیتروژن هم در نوبت‌های حساس کارآمد است، مخصوصا در اوایل بهار که خاک سرد است و باکتری‌های تثبیت‌کننده هنوز فعال نشده‌اند. در این بازه، مقدار کم نیتروژن محلول، رشد اولیه را چند روز جلو می‌اندازد و همین چند روز در چین اول تفاوت محسوسی در وزن علوفه ایجاد می‌کند.

کود سه بیست گرانول به صورت دانه‌های کوچک و یکنواخت تولید می‌شود. این نوع کود به دلیل آزادسازی تدریجی عناصر غذایی، از فرسایش خاک جلوگیری کرده و مدت‌زمان اثرگذاری بیشتری دارد. کودهای گرانول معمولاً برای استفاده در زمین‌های زراعی و باغ‌ها مناسب هستند.

منبع: zistbanco.ir

زمان درست مصرف کود سه بیست مخصوص یونجه در طول فصل

 
بهترین زمان مصرف کود سه بیست مخصوص یونجه، فاصله بین برداشت و رشد کامل مجدد است. بعد از هر چین، گیاه ذخیره غذایی طوقه را برای بازسازی برگ خرج می‌کند و در این نقطه، تغذیه محلول سریع‌ترین اثر را دارد. اگر ۷ تا ۱۰ روز بعد از برداشت محلول‌پاشی کنید، سطح برگ کافی برای جذب وجود دارد و ساقه هم هنوز جوان است.

اما اگر خیلی زود بدهید، مثلا یک یا دو روز بعد از برداشت، سطح برگی برای جذب نیست و بخش زیادی از محلول روی خاک و بقایای ساقه هدر می‌رود. اگر هم دیر بدهید و ارتفاع از ۳۰ سانتی‌متر بگذرد، گیاه وارد مرحله ساقه‌روی شده و پاسخ تغذیه‌ای‌اش کم می‌شود، در حالی که هزینه سمپاش و کارگر را پرداخت کرده‌اید.

مصرف در چین اول و اهمیت شروع بهاره

چین اول مهم‌ترین نوبت برای مصرف کود سه بیست برای یونجه است، چون معمولا ۳۰ تا ۳۵ درصد کل تولید سالانه را تشکیل می‌دهد. در اسفند و اوایل فروردین که دمای خاک زیر ۱۲ درجه است، تثبیت نیتروژن به‌کندی انجام می‌شود و همین‌جاست که ۱۰ تا ۱۵ کیلوگرم کود ۲۰-۲۰-۲۰ در هکتار به‌صورت کودآبیاری، خلا تغذیه‌ای را پر می‌کند.

در تجربه ما، کشاورزانی که همین یک نوبت را در شروع بهار درست انجام می‌دهند، معمولا چین اول را چهار تا شش روز جلوتر برداشت می‌کنند و همان جلو افتادن، فرصت گرفتن یک چین اضافه در انتهای فصل را ایجاد می‌کند. این سود، خیلی بیشتر از هزینه کود است.

چین‌های میانی و اواخر فصل

در چین‌های میانی تابستان، غلظت را کم کنید و به محلول‌پاشی ۳ تا ۵ کیلوگرم در هکتار بسنده کنید. در گرمای بالای ۳۵ درجه، جذب کودی محدود و ریسک سوختگی برگ بالاست، پس محلول‌پاشی را به ساعات اول صبح یا بعد از غروب منتقل کنید.

از چین آخر به بعد، مصرف کود سه بیست را قطع کنید. یونجه در اواخر فصل باید ذخیره کربوهیدرات و پتاسیم طوقه را برایود سه بیست را قطع کنید. یونجه در اواخر فصل باید ذخیره کربوهیدرات و پتاسیم طوقه را برایم و غیرمقاوم تولید می‌کند که در سرما آسیب می‌بیند. جایگزین درست این نوبت، کود پتاسیم بالا مثل ۱۲-۱۲-۳۶ یا سولفات پتاسیم است.

روش صحیح محلول‌پاشی و کودآبیاری با کود ۲۰ ۲۰ ۲۰

اصل کار این است که کود سه بیست کاملا در آب حل شود و هرگز به‌صورت پودر خشک روی خاک یا مزرعه پاشیده نشود. غلظت محلول‌پاشی مناسب برای یونجه، ۲ تا ۳ در هزار است، یعنی ۲ تا ۳ کیلوگرم کود در هر ۱۰۰۰ لیتر آب. با حجم آب معمول ۳۰۰ تا ۴۰۰ لیتر در هکتار، همان ۳ تا ۵ کیلوگرم در هکتار به دست می‌آید.

ترتیب اجرا اهمیت دارد. اول مخزن را تا نیمه آب کنید، همزن را روشن کنید، بعد کود را کم‌کم اضافه کنید و در پایان بقیه آب را بریزید. اگر کود را روی آب کم بریزید، در ته مخزن کلوخه می‌شود و نازل‌ها را می‌گیرد. محلول آماده را همان روز مصرف کنید، چون بیشتر از ۲۴ ساعت پایدار نمی‌ماند.

برای کودآبیاری، کود را در سیستم آبیاری قطره‌ای یا در ابتدای نوبت آبیاری غرقابی تزریق کنید، ولی در یک‌سوم انتهایی نوبت آبیاری تزریق را قطع کنید تا کود در ناحیه ریشه بماند و شسته نشود. در آبیاری غرقابی، پخش یکنواخت سخت‌تر است و به همین دلیل برای مزارع غرقابی، محلول‌پاشی معمولا نتیجه قابل پیش‌بینی‌تری می‌دهد.

تشخیص کمبود و بیش‌مصرف

تفاوت اصلی در محل و الگوی زردی است. در کمبود نیتروژن، زردی از برگ‌های پایینی و به‌صورت یکنواخت شروع می‌شود و کل بوته کم‌رنگ و کوتاه می‌ماند. در بیش‌مصرف کود، نوک و حاشیه برگ‌ها می‌سوزد و لکه‌های قهوه‌ای بین رگبرگ‌ها ظاهر می‌شود، در حالی که رنگ کلی مزرعه سبز تیره است.

اگر بعد از محلول‌پاشی سوختگی دیدید، سریع‌ترین کار یک نوبت آبیاری سبک است تا نمک روی سطح برگ رقیق شود. در نوبت بعدی، غلظت را به ۲ در هزار کاهش دهید و ساعت سمپاشی را جابه‌جا کنید.

اشتباهات رایج در مصرف کود سه بیست برای یونجه

•    جایگزین کردن کود پایه با کود سه بیست: یونجه به فسفر و پتاسیم انبوه نیاز دارد که با ۱۵ کیلوگرم کود محلول تامین نمی‌شود. کود پایه را از خاک بدهید و سه بیست را برای شارژ سریع نگه دارید.
•    مصرف در آستانه برداشت: محلول‌پاشی نزدیک چین، فرصت جذب ندارد و هزینه هدر می‌رود. حداقل ۱۵ روز قبل از برداشت کار را تمام کنید.
•    محلول‌پاشی در دمای بالای ۳۰ درجه: تعرق بالا محلول را روی برگ غلیظ می‌کند و سوختگی می‌دهد. صبح زود یا غروب بپاشید.
•    ترکیب با سموم سولفوره یا روغن‌ها در یک مخزن: خطر گیاه‌سوزی جدی است. اگر ناچار به ترکیب هستید، اول تست سازگاری در سطل کوچک بگیرید.
•    افزایش غلظت برای جبران عقب‌افتادگی مزرعه: مزرعه ضعیف ظرفیت جذب کمتری دارد و غلظت بالا نتیجه معکوس می‌دهد.
•    مصرف بدون آزمون خاک: در خاک‌های آهکی و شور رایج ایران، ممکن است مشکل اصلی pH یا شوری باشد و کود دادن فقط شوری را بالا ببرد.
•    ادامه کوددهی نیتروژنی تا اواخر پاییز: ذخیره طوقه را کم می‌کند و مزرعه سال بعد ضعیف‌تر شروع می‌شود.

وقتی کود جواب نمی‌دهد؛ عوامل مهم‌تر از تغذیه

اگر برنامه کوددهی را درست اجرا کرده‌اید و عملکرد یونجه بالا نرفته، مشکل جای دیگری است. سه عامل رایج‌تر از کمبود کود، عملکرد مزرعه را محدود می‌کنند: شوری خاک و آب، تراکم و فشردگی خاک، و کهنه شدن یونجه‌کار.

شوری بالای ۴ دسی‌سیمنس بر متر، جذب آب و عناصر را مختل می‌کند و در چنین شرایطی افزودن کود محلول، شوری منطقه ریشه را بدتر می‌کند. فشردگی خاک ناشی از تردد ماشین برداشت هم ریشه‌دوانی را محدود می‌کند و اثرش با هیچ کودی جبران نمی‌شود.

کهنه شدن مزرعه عامل سومی است که زیاد نادیده گرفته می‌شود. یونجه‌کار بعد از چهار تا پنج سال، تراکم بوته‌اش کم می‌شود و اگر تعداد بوته در متر مربع زیر ۲۰ باشد، افزایش کود عملکرد را برنمی‌گرداند و بازکاشت اقتصادی‌تر است. قبل از هر تصمیم تغذیه‌ای، یک شمارش بوته و یک آزمون خاک، خیلی بیشتر از حدس زدن کمکتان می‌کند.

گردآوری: گروه خدمات ومحصولات سیمرغ
seemorgh.com
منبع: zistbanco.ir